previous down next
line

stad en ommelanden - page 5

HUNSINGO

Hunsingo is gelegen tussen het Reitdiep en het Maarvliet. Het grenst in het noorden aan de Waddenzee, in het oosten aan Fivelingo, in het westen aan het Westerkwartier en Friesland en in het zuiden aan het Gorecht.

De naam betekent streek (go of gouw) van de Hunze. Dit omdat de Hunze vroeger doorliep tot aan Lauwerzee, maar later is door de 'bewerking' (verlenging, verdieping, recht trekking) het Reitdiep genoemd. Het is het eerste lid van de Ommelander Unie en heeft als hoofdplaats Winsum. Het gebied komt grotendeels overeen met het Hoogeland, dat overigens meer een geografische aanduiding is, terwijl Hunsingo een bestuurlijke eenheid was.
De drie waddeneilandjes Rottumerplaat, Rottumeroog en Zuiderduintjes behoren tot dit gebied.

Net als Fivelingo was Hunsingo van oorsprong een Friese gouw. Hunsingo was het eerste lid van de Ommelander Unie. De belangrijkste plaats in Hunsingo was Winsum. Door de nabijheid van de stad Groningen kreeg het echter niet de kans uit te groeien tot een werkelijke stad.

De gouw was onderverdeeld in vier onderkwartieren:
  • het Marnsterdeel
  • het Halfambsterdeel, bestaande uit de oudere kwartieren Halfambt en Upgo (of Ubbena)
  • het Oostambtsterdeel bestaande de oudere kwartieren Oosterambt en Innersdijken
  • het Middagland of Mid-go
Het Middagland moest later worden afgestaan aan het Westerkwartier. Hierdoor wordt ook wel verondersteld dat Hunsingo slechts drie onderkwartieren bezat.
In Hunsingo kunnen de meeste borgen worden gevonden. Dit betekent niet automatisch dat er in Hunsingo meer adel was dan in de rest van Groningen. Een enorm deel van de borgen is afgebroken, zowel officiëel als door het ontevreden volk. Een beroemde borg in Hunsingo is de Menkemaborg bij Uithuizen, een andere bekende is Verhildersum bij Leens.

Hunsingo wordt gekenmerkt door weilanden, wierden en dijken. Oorspronkelijk was Hunsingo veel kleiner. Door bedijking is er enorm veel land gewonnen. De zee legde steeds een laagje klei tegen de dijken tot het weer een aantal meter had aangebracht. Door die afzetting is dit nieuwe land hoger dan het oude binnendijkse land, dat is de reden waarom een deel van Hunsingo ook bekend staat in Groningen als het Hoogeland. Als de nieuwe afzetting voldoende omvang had bereikt werd die vervolgens veiliggesteld door de aanleg van een nieuwe dijk.

Bekijk de volgende kerken:

Eenrum, Romano-Gotische kerk

Vermoedelijk gebouwd in de 13de eeuw. Het eenbeukige gebouw bestond toen uit drie traveeën. Korte tijd later vond een uitbreiding plaats naar het oosten, met nogmaals drie traveeën. De zes traveeën werden vervolgens gedekt door meloenvormige koepelgewelven. In de kerk staat een indrukwekkend romaans doopvont. Deze bestaat uit één cylindrisch blok, hetgeen doorgaans duidt op een hoge ouderdom. Het Lohman-orgel dateert uit 1817.

line

De toren dateert uit 1658. De bijbehorende kerk is in 1815 afgebroken. De Klok in de toren dateert uit 1500 en is afkomstig uit de Der Aa-kerk . Opmerkelijk is dat het uurwerk geen minutenwijzer heeft.

Kloosterburen

line

de Petruskerk in Leens

Alleen het schip van de kerk dateert van omstreeks 1100 - het dwarsschip en het koor kwamen een eeuw later tot stand. Oorspronkelijk had de kerk een robuuste zadeldaktoren, die echter in 1863 door de huidige westtoren werd vervangen.

Door de grijs-witte kleurstelling gaat van het interieur van de kerk een bijzondere sfeer uit. Ook het meubilair, grotendeels uit de 17de eeuw, en het Hinsz-orgel uit de 18de eeuw dragen daartoe bij.

line

Pieterburen

Ulrum

line

Valid HTML 4.01 Transitional

previous top next