Fivelingo werd in het westen begrens door het Maarvliet, terwijl de oostgrens de Tjamme was die ongeveer overeenkomt met de oostgrens van de gemeente Slochteren. Het grenst in het westen aan Hunsingo, in het oosten aan het Oldambt en de Eemsmonding en in het zuiden aan het Gorecht.
De naam betekent streek (go of gouw) van de Fivel, een voormalig riviertje in de streek. Fivelingo was het tweede lid van de Ommelanden. Oorspronkelijk was Garrelsweer de belangrijkste plaats, later werd deze positie overgenomen door Appingedam.
Fivelingo wordt gekenmerkt door de maren, borgen en de gasbel bij Slochteren. Ook de zeehaven Delfzijl en het middeleeuwse stadje Appingedam geven dit gebied zijn karakter.
Net als Hunsingo was Fivelingo van oorsprong een Fries gouw. Het was een van de kwartieren van de Ommelanden.
Het gebied bestond uit drie onderkwartieren:
|
- Duurswolderadeel (Duurswold)
- Hoogelandsteradeel
- Oosteradeel (later samengegaan met Hoogelandsteradeel)
Rond de dertiende eeuw werden deze onderkwartieren afgeschaft en werd het gouw van de Fivel als één gewest gezien. De in het Oudfries gestelde Fivelgo-wetten maken een belangrijk deel uit van overgebleven Oudfriese teksten.
Fivelingo was laagland dat menige malen overstroomde. Er was een lage zandrug waar een aantal belangrijke dorpen op liggen. Dit is de lijn Slochteren, Schildwolde, Hellum, Siddeburen. Sinds de landwinning in de Dollard, zijn de overstromingen in Fivelingo ook verleden tijd.
In de middeleeuwen was Appingedam de belangrijkste stad van Fivelingo en de Ommelanden. De stad wist zich echter niet te handhaven tegenover de groeiende macht van de stad Groningen in de Ommelanden. Later kwam daar de groei van Delfzijl bij met zijn haven. Toch bleef Appingedam de hoofdplaats van Fivelingo. Die positie is tegenwoordig nog steeds in de oude binnenstad terug te vinden.
|
